Bijgewerkt op 29 oktober 2026 · door Raymond de Vries
DESTEP-analyse: uitleg en voorbeeld voor het MKB
Met een DESTEP-analyse kijk je naar wat er buiten je bedrijf gebeurt. Ontwikkelingen waar je geen invloed op hebt, maar die wel bepalen of je over een paar jaar nog goed zit. In dit artikel lees je wat de zes factoren zijn, welke vragen je per factor stelt en hoe je de uitkomst gebruikt in je marketingplan.
Wat is een DESTEP-analyse?
DESTEP is een model om de macro-omgeving van je bedrijf in kaart te brengen. De letters staan voor zes factoren: demografisch, economisch, sociaal-cultureel, technologisch, ecologisch en politiek-juridisch. Internationaal heet een vergelijkbaar model PESTEL. De factoren zijn hetzelfde, alleen de volgorde en de naam verschillen.
De uitkomst van een DESTEP is een lijst met kansen en bedreigingen. Die gebruik je daarna in je SWOT-analyse.
De zes factoren
Factor | Waar gaat het over? | Vragen die je stelt |
|---|---|---|
Demografisch | Bevolking: leeftijd, huishoudens, opleiding, woonplaats | Groeit of krimpt mijn doelgroep? Verandert de samenstelling? |
Economisch | Koopkracht, rente, inflatie, werkgelegenheid | Hebben mijn klanten meer of minder te besteden? Stellen ze grote aankopen uit? |
Sociaal-cultureel | Waarden, gewoontes, trends, manier van kopen | Hoe oriënteren klanten zich? Wat vinden ze belangrijk? |
Technologisch | Nieuwe techniek, digitalisering, AI | Welke techniek verandert mijn product of de manier van verkopen? |
Ecologisch | Duurzaamheid, klimaat, grondstoffen | Verwachten klanten een duurzamer aanbod? Worden grondstoffen duurder? |
Politiek-juridisch | Wetten, regels, subsidies, beleid | Welke regels komen eraan die mijn branche raken? |
Een DESTEP-analyse maken in vijf stappen
Baken af. Kies de markt, de regio en de periode. Voor een marketingplan is twee tot drie jaar vooruit kijken genoeg.
Verzamel per factor. Gebruik bronnen als het CBS, je brancheorganisatie, vakbladen en Google Trends. Vraag ook klanten en leveranciers wat zij zien veranderen.
Bepaal het effect. Is elke ontwikkeling een kans of een bedreiging voor jouw bedrijf? En is het effect groot of klein?
Kies de belangrijkste. Houd drie tot vijf ontwikkelingen over die echt verschil maken. De rest laat je los.
Neem ze mee in je SWOT. De gekozen ontwikkelingen worden de kansen en bedreigingen in je SWOT-analyse.
Voorbeeld: DESTEP van een fietsenwinkel
Een fictief voorbeeld: een fietsenwinkel met werkplaats en webshop in een middelgrote stad.
Factor | Ontwikkeling | Kans of bedreiging |
|---|---|---|
Demografisch | Het aandeel ouderen groeit, en ouderen fietsen vaker op een e-bike | Kans |
Economisch | Klanten vergelijken prijzen scherper bij grote aankopen | Bedreiging |
Sociaal-cultureel | Meer mensen pakken de fiets in plaats van de auto, en oriënteren zich eerst online | Kans |
Technologisch | E-bikes vragen meer kennis van onderhoud en software | Kans voor de werkplaats |
Ecologisch | Gemeenten stimuleren fietsen in de stad | Kans |
Politiek-juridisch | Voor speed pedelecs gelden aparte regels, zoals een kenteken en een helmplicht | Kans voor advies, bedreiging als je het niet goed uitlegt |
De winkel kiest er drie: de groei van e-bikes onder ouderen, de online oriëntatie en de kennis die e-bikes vragen. Daaruit volgt een duidelijke richting: online laten zien dat je de specialist bent in e-bikes en onderhoud, met een afspraak die klanten zelf online kunnen plannen.
Veelgemaakte fouten
Alles opschrijven wat je weet. Een DESTEP is een selectie, geen encyclopedie.
Interne punten meenemen. Een verouderde website hoort in je SWOT, niet in je DESTEP.
Geen effect bepalen. Een ontwikkeling zonder “kans” of “bedreiging” erbij helpt je niet verder.
Te ver vooruit kijken. Wat er over tien jaar gebeurt, is voor je marketingplan van dit jaar minder belangrijk.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen DESTEP en PESTEL?
Inhoudelijk weinig. PESTEL is de internationale naam en zet politiek vooraan. DESTEP is in Nederland gebruikelijker, vooral in het onderwijs.
Hoe uitgebreid moet een DESTEP zijn?
Voor een MKB-bedrijf is één A4 genoeg: per factor een paar ontwikkelingen, met het effect erbij. Het gaat om de drie tot vijf ontwikkelingen die je echt meeneemt.
Hoe vaak maak je een DESTEP-analyse?
Eén keer per jaar, als voorbereiding op je marketingplan. Kijk tussentijds of er grote veranderingen zijn, zoals nieuwe wetgeving in je branche.
Van model naar plan
Een DESTEP vertelt je wat er op je afkomt. Wat je ermee doet, bepaal je in je plan. In een gratis groeiplan kijken we samen naar jouw bedrijf en rekenen we uit welke kanalen en welk budget passen. Liever eerst zelf aan de slag? Gebruik dan het template voor een online marketingplan.
Gerelateerde artikelen
Value Proposition Canvas: uitleg met voorbeeld voor het MKB
Het Value Proposition Canvas uitgelegd: hoe je het klantprofiel en de waardekaart invult, hoe je de fit vindt en hoe je daar een propositie van één zin uit haalt. Met een uitgewerkt voorbeeld.
Vijfkrachtenmodel van Porter: uitleg met voorbeeld
Het vijfkrachtenmodel van Porter uitgelegd: de vijf krachten die bepalen hoe zwaar de concurrentie in je branche is, met vragen per kracht, een voorbeeld en wat je ermee doet in je marketing.
BCG-matrix: uitleg met voorbeeld voor je aanbod
De BCG-matrix uitgelegd: stars, cash cows, question marks en dogs. Met wat je per kwadrant doet, hoe je het model in het MKB toepast en een uitgewerkt voorbeeld.